17- اعتقادات مجلسی(ره)–فشار قبر و عالَم برزخ:
و لازم است که فی الجمله به فشار قبر ایمان داشته باشی؛ و امّا اینکه فشار برای همه اموات است یا برای مؤمنین غیر کامل؟ از روایات کثیره ظاهر می شود که فشار قبر برای مؤمنینی است که ایمانشان کامل نباشد. و باید اقرار داشته باشی به این که فشار قبر برای همین بدن اصلی انسان است نه برای بدن مثالی [برزخی – ش]؛ و بعد از سؤال و فشار قبر، ارواح به بدن های مثالی منتقل می شوند [در عالَم برزخ؛ چنانکه خدا فرموده: وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ (= و در ورای ایشان عالَم برزخی است تا روزی که از قبرها برانگیخته شوند) – المؤمنون /100]؛ پس گاهی [در ساعات مرخّصی برزخی – ش] نزد قبور خود می آیند و زائرین خود را دیده و با آنها انس میگیرد و از زیارتشان نفع میبرند اگر اهل ایمان باشند، و گاهی به وادِی السَّلام (نجف اشرف) منتقل میشوند (و بر شرف دهنده آن سرزمین یعنی حضرت علی (علیه السّلام) هزار تحیّت و سلام باد)، و گاهی ارواح مؤمنین به بهشت دنیا منتقل میشوند و در آنجا به نِعَمات مُتنَعََِّم شده و از میوهها و آبهای آن می خورند و می آشامند، چنانکه خدای تعالی فرموده:
"وَ لا تَحسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوا فی سَبیلِ اللهِ اَمواتاً بَل اَحیاءٌ عِندَ رَبِّهِم یُرزَقَُونَ فَرِحینَ بما آتیٰهُمُ اللهُ مِن فضلِهِ" (= گمان مَبَرید، کسانی که در راه خداوند کشته شده اند، مردگان هستند، بلکه آنها زنده گانی هستند که درنزد پروردگار خود روزی داده میشوند، وخوشحالند از جهت آن چیزهایی که خداوند به فضل خویش بآنها اِعطاء فرموده است- آل عِمران/169).
و اگر ارواح کفّار و دشمنان دین و [یا گناهکاران] اهل عِناد و لِجاج باشند، آنها را به سوی آتش [برزخی] میبرند [ و گاه ایشان را به "وادی برهوت یمن" میبرند. در "لسان العرب"(2/10) گوید: «در حدیث علی(ع)آمده:"شَرّ ُ بئر ٍ فِی الأَرضِ بَرَهُوتُ!" (= بدترین چاه روی زمین، چاه برهوت است!) و آن چاهی عمیق است در حَضرَمَوت، که کسی توانائی نزول و رسیدن به قعر آنرا ندارد». و در "مَراصِدُ الاطّلاع" (ص190) گوید: «بُرهُوت – به ضمّ باء و هاء – وادی (= درّۀ همواری) است در یمن، که گویند: نزدیک حَضرَمَوت است، و در حدیث آمده که ارواح کافِران در آن است؛ و برخی گویند: چاهی است در حضرَمَوت؛ و باز برخی گفته اند: آن اسم بَلَدی است که چاهِ مذکور در آنست، و بویی بسیار بد و زشت و شدید از آن بر می آید» - شارح] و ایشان تا روز قیامت در عذاب باشند؛ و اگر آن ارواح از مُستضعَفین [مثل دیوانگان و نوزادان شیرخواره و غیر مُمیِّز – ش] باشند، ظاهر بعضی از روایات آن است که نعمت و عذابی ندارند و به آنها مهلت میدهند تا قیامت شود [و در قیامت نیز، یا جایگاه خاصّی برای زندگی کردن به آنها داده و یا به لطف خدا داخل بهشت خواهند شد – شارح].
کتاب موبایل
