38- کیفیّت وحی. اعتقادات مفید/ وحی فقط برای پیامبر است
اعتقادات شیخ صدوق ره - ترجمه - ص: 101
باب (سى ام) اعتقاد در كيفيت نزول وحى و كتب [آسمانی] در امر و نهى:
ابن بابَوَيه رحمة اللَّه عليه گويد: اعتقاد ما در اين باب آنستكه... وضع غشى كه پيغمبر - صَلـَّى اللَّهُ عَلـَيهِ و آلِهِ و سَلّمَ - را ميگرفت [به] آن حدّى كه سنگين مىشد و عرق مينمود، اين حالت خاصّ وقتى بود كه حقتعالى خود با آن جناب تكلم ميفرمود.
و اما جَبرَئيل چنان بود كه بدون اذن خواستن وارد آن جناب نميشد از روى احترام آن جناب و در حضور حضرتش بنده وار مىنشست [با اینهمه، چون ممکن بود رسول اکرم – ص – از عظمت جبرئیل وحشت نماید، جبرئیل در صورت پسر جوانی زیبا روی، به نام "دِحیَۀ کلبی" نزد آنحضرت حاضر میشد – أمالیّ صدوق ره – مجلس 55 – حدیث 3 – شارح].
***************************************
تصحیح الاعتقاد، شیخ مفید، ص101- 105:
شيخ مفيد علـَيهِ الرَّحمَة [گوید:]... وحى كلام آهسته است در اصل و بعد از آن اطلاق شده بر هر چيزى كه قصد شده است بآن فهمانيدن مخاطب، بطريق پوشيدن آن از غير مخاطب و مخصوص داشتن او را بآن فهمانيدن دون غيرش. و هر گاه نسبت داده شود [لفظ] "وحى" بخداوند تعالى، بوده باشد در آنچه مخصوص ميگرداند بآن رسولان را – صلـَّى اللَّهُ عَلـَيهـِم - بخصوصِهِ نه غير ايشان [را]، بحَسَب عرف اسلام و شريعت پيغمبر ما – صَلـَّى اللَّهُ عَلـَيهِ و آلِهِ - يعنى "حقيقت شرعيّه" در اين معنى است...
و فرموده خداوند تعالى كه: وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ (سوره اَنعام / آيۀ 121)؛ يعنى شياطين وسوسه مينمايند بسوى دوستان خود بسبب آنچه القاء ميكنند ايشان را ...
و گاهى مينمايد خداوند در خواب، خلق بسيارى را، چيزى را كه درست مىآيد تأويل [= تعبیر] آن و ثابت ميگردد حقّ [بودن] آن؛ ليكن اطلاق نميشود بر آن خواب اسم وحى، بعد از استقرار عرف شريعت؛ و گفته نميشود...از براى كسى [که خدا او را] مجبول [=دارای طبیعت و جبلـّت] مینمايد بر دانائى چيزى، آنكه:"وحى شده است بسوى او".
و نزد ما اماميه ثابت است كه خداوند تعالى [الهام میکند] حجتها [یعنی امامان معصوم ع] را بعد از پيغمبرش – صلـَّى اللَّه عليه و آله – [به چیزی] كه القاء ميكند بسوى ايشان در دانستن علم مُستقبَل [=آینده]، ليكن اطلاق نميشود بر آن [اسم] "وحى"، بجهت آنچه پيش ذكر نمودهام از اِجماع مسلمين بر آنكه وحى نميباشد از براى هيچ كس بعد از پيغمبر ما صلى اللَّه عليه و آله...
و اما وحى از جانب خداوند تعالى بسوى پيغمبرش صلى اللَّه عليه و آله پس بوده يك بار بشنوانيدن او كلام را بدون واسطه؛ و يك بار ديگر بشنوانيدن او سخن را بر زبان ملائكه عليهـِمُ السّلامُ [و یا بنحوی دیگر، به إلقاء آن در قلب پیامبر ص مثل الهام – شارح]...






