34- اعتقاد در حساب و ميزان و شهادت دادن اعضاء انسان
اعتقادات شیخ صدوق، ترجمه، ص89-93:
باب (بيست و هشتم) اعتقاد در حساب و ميزان [و شهادت اعضاء بدن به اعمال انسان]:
ابن بابَوَيه رحمة اللَّه عليه گويد: اعتقاد ما در باب حساب اينست كه آن حقست، بعضى حسابها را حقتعالى خود ميرسد، و بعضى را حجتهاى خدا صلواتُ اللَّهِ عليهم ميرسند. حساب انبياء و رسل و ائمه را حقتعالى خود ميرسد و هر پيغمبرى حساب اوصيائش را ميرسد و اوصياء [=امامان معصوم ع] حساب اُمَّتان را ميرسند؛ و حقتعالى شاهد است بر پيغمبران و رسولان؛ و ايشان شاهدند بر ائمه؛ و ائمه شاهدند بر مردم؛ و اينست فرموده حقتعالى در قرآن كه: تا پيغمبر بر شما گواه باشد و شما گواه بر مردم باشيد«1».
و اَيضاً فرموده: چگونه است در وقتى كه از هر گروهى گواهى بياوريم و تو را بر اينها گواه بياوريم «2»؛ و اَيضاً فرموده: آيا پس كسى كه باشد بر امر روشنى از پروردگارش و در پهلوى او باشد گواهى از او «3»؛ و مراد از اين گواه امير المؤمنين [علی –ع] است [چنانکه در احادیث آمده است].
و اَيضاً فرموده: بدرستى كه بسوى ما است رجوع ايشان و برماست حساب ايشان«4».
و حضرت صادق عليه السّلام سؤال شد از معنى اينكه حقتعالى در قرآن فرموده كه: مينهيم ترازوهاى عدل را براى روز قيامت پس كسر داده نميشود هيچ قدر از حق هيچ نفسى «5»؛ آن حضرت فرمود: ترازوها پيغمبران و اوصيائند.
و از جملۀ خلق كسانى هستند كه بيحساب داخل بهشت ميشوند.
و اما سؤال:
پس از همه خلق سؤال مىشود بدليل قول الهى كه در قرآن فرموده: هر آينه البته سؤال خواهيم نموده كسانى را كه پيغامبر بسوى آنها فرستاده شده و هر آينه البته خواهيم سؤال نمود فرستادگان را «6» يعنى از دين.
و اما گناه، پس سؤال نميشود از آن اِلاّ كسى كه حسابش مىشود... و هر حساب شوندهاى عذابكار است (يعنى مُعَذَّب [و گرفتار عذاب] است) اگر همه عذابش همان طول مدت توقف باشد (و لو بطول وقوف [=ایستادن]) و هيچ كس نجات از آتش نمييابد و داخل بهشت نميگردد بعمل خود مگر برحمت خداوند [چون عمل، وظیفه و تکلیف است؛ و بهشت، از رحمت و لطف الهی است بر عمل کننده و نه از عمل خود او – شارح].
و حقتعالى به بندگان، از اولين و آخِرين، خِطاب ميفرمايد بجمله عملهاى ايشان به يك سخن گفتن كه هر يك داستان خود را ميشنوند و غير از آن داستان را نميشنوند و هر يك چنان ميپندارند كه روى سخن خداوند با او است نه با ديگرى و در قدر مدت نيم [یا یک] ساعت از ساعتهاى دنيا حساب اولين و آخرين را مفروغ مينمايد و اِبراز ميدهد؛ بيرون مىآورد و آشكار ميكند براى هر آدمى "نوشته كه آن را گشاده مىبينند"«7» و آن نوشته كل اعمالش را بر او ميگويد "و فرو گذاشت نمينمايد هيچ عمل كوچكى و نه بزرگى را مگر آنكه همه را ضبط نموده"«8».
و حقتعالى بنده را حسابكنندۀ خودش قرار ميدهد و حكومت نماينده بر خودش، باين طريق كه باو ميفرمايد: بخوان نوشتۀ اعمالت را، امروز كافى است نفس تو حسابكننده بر تو «9»، و حقتعالى مهر ميزند بر دهنهاى قومى«10» و شهادت ميدهند دستها و پاها و جميع اعضايشان بر عملى كه در دنيا ميكردهاند «11» و آن قوم بپوستهاى بدن خود گويند: چرا شهادت بر ما داديد؟ جواب گويند: بزبان در آورد ما را آن قادرى كه بزبان آورد هر چيزى را و او آفريد شما را اول بار و بسوى او باز ميگرديد و شما آن نبوديد كه - به پنهان داشتن - نگذاريد كه شهادت بر شما دهند گوشهاى شما و نه چشمهاى شما و نه پوستهاى بدن شما، وليكن پنداشتيد كه خدا نميداند بسيارى از آن عملها را كه ميكنيد «12».
و جداگانه كيفيت امر حساب را در كتاب "حقيقة المعاد" بيان خواهم نمود [=شیخ صدوق ره](اِن شاءَ اللَّهُ تعالى).
********************************
1- لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً - البقرة 2: 143.
2- فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً - النساء 4: 41.
3- أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ - هود 11: 17.
4- إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ - الغاشية 88: 25، 26.
5- وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً - الأنبياء 21: 47.
6- فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ - الأعراف 7: 6.
7- اشاره به آیۀ 13 سورة الإسراء: كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً.
8- اشاره به آیۀ 49 سورة الكهف: لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها.
9- اِقْرَأْ كِتابَكَ كَفـَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً - الاِسراء 17: 14.
10-11- بلحاظ آيات24سورة النور و65 سورة يس، و20 سورة فـُصِّلـَت.
12- وَ قالُوا لِجُلُودِهِمْ: لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنا؟! قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَ هُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَ لا أَبْصارُكُمْ وَ لا جُلُودُكُمْ وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ – فـُصِّلـَت 41: 21، 22.
کتاب موبایل
درباره
((بسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم))
(به یاد مرحوم آیت الله سیّد حسن فقیه امامی - رضوانُ اللهِ علیه)
اصول عقائد یا اعتقادات شیعه
(فارسی - عربی)
اعتقادات اصیل شیعه
به پیروی از روش قدماء
(با إعراب گذاری مشکلات متون
عربی و ترجمۀ تحقیقی فارسی)
متأسّفانه اخیراً شاهد هستیـم که تدوین نرم افزارها و سایتــهای عقیدتی شیعه، بعضاً با حذف عناوین کتاب های اعتقادی و اصیـل قـدماء شیعه و نیز کتب مرحوم علّامـــه محـمّـد بــــاقــر مجلسی – بزرگترین عالم شیعۀ اِثناعشریّه - صورت گرفته؛ و چیـزهایی که به عنـــوان نرم افزار یا سایت و ..... فضای فرهنگی جامعه را اشغال نموده اند، اغلـب به ارائۀ کتاب های غیـــر اصیل و گـاه پر از خطـای بـرخی از معاصرین – که آگاهـی کافـی از روایـات اهل بیت (علیهـِمُ السّلام) نداشته و ندارند - اکتفـاء نموده و اگر هـم ناچار از آوردن "بحار الأنوار" در برنامه های خود شده اند - آنهم با حذف و تحریف بخشهایی از آن که بـا عقاید خودشان مـطابـق نیست – از ایـن جــهــت بوده که "بحار"خورشید کتب احادیث شیعه و یـا معروف ترین منبع روایات ائمّۀ اطهار (ع) است و از آوردنـش راه فراری بـرای کســـی وجود ندارد و از بهانـه آوردن در مـورد حذف آن ناتوان هستند؛ ولی کتب محی الدین عربی، ابن سینا، میـر دامــاد، ملاصـدرا شیرازی، ملا محسن فیـض کاشانـی و.... و هــواداران معاصر آنها، بـه عنوان منابع یـا مآخذ اصلی عقـــاید شیعیان، به خورد اذهان نـاآگـــاه و مــردم عامّی و غیـــر متخصّص در این رابطه، داده می شوند و همه در قـالب نــــرم افزار و سی دی و کتب چاپــی و نشریّات و سایتهای اینتـرنتی - و حتی کتابـهای درسی بـرای دانش آمــوزان یا دانشجویان بی اطّـلاع - ارائه شده اند و آنوقـت همگی این عقاید پُر از غلط و تحریف، به جای عقائد حَقـّه و به اسم اصول عقاید و... جعـل و تبلیغ می شوند! حال آنکه در قـبـر ، به هنگـام سؤال و جواب، و در روز قیامـت بــه وقت حساب، از اعتقادات و آراء ابن سینا، میرداماد، میر فِندِرسکی، ملا صدرا، فیض کاشانی، و یـا مُمیت الدین عربی و... از ما سؤال نمی شـود؛ بلکه از عقائد ائمّۀ اطهار که در کتــب اعتـقادات شیخ صدوق و علامــۀ مجلـسی(ره) به شکلی ساده، کامـل و فشـرده، در اختـــیـار همگـی قرار گرفـتــه و به پنـدارهای شخصـی کسی آلوده نشده اند، از ما پرسیده میـشود و به قول شاعـــر:
آه آه از دست صرّافان گوهر ناشناس!!
هر زمان، خرمهره را با دُرّ برابر میـکـنـند!!
بنابـراین، قائمیّه ایـن را وظیفۀ شرعی خود می دانـد که علی رغم میـل این افراد، کــتــب اصیل اعتقادات شیعـه مثل اعتـقادات شیـــخ صدوق و شیخ مفیـد و علامۀ مجلسی - أعلـی اللهُ مقامَهــُم - را تـوأم با اِعراب گذاری دقیــق مشکلات متــون عربی و با ترجمه ای روان، به خوانندگان محترم و محققان ارجمندی کـه جویای حقــیـــقت اند، ارائه دهد. امیـد که ما را به دعای خیـر یـاد کنند و این نوشتــار در روز بازپسین ، پرده ای شود میان ابدان ما و آتــش سوزان دوزخ که با کسی تعارف ندارد!
آثار ما بـصفحۀ گیتی نشان ماست!
از بعـد ما، نگــاه به آثـار ما کنـــیـد!
البته باید دانسـت که ما دراین برنامه ابتداءاً "اعتقادات صدوق(ره)" را مبنا قرار داده و شرح شیخ مفید را تا آنجـــا به این رساله ملحـــق میکنیم که وارد تکلّفات کلامی نشویم؛ زیرا در اخبار متواتره ای که در کتاب التوحید صدوق و اصول کافی کلینی و... آمده، ائمّۀ اطهار-ع- ما شیعیان را از ورود ونیز اشتغال به سه علــم: کلام، فلسفه و عرفان نهی فرموده اند و ایـن نهی اکید، جنبۀ تحریم شرعی دارد وما نیز از طرح مشاجرات کلامی شرعاً معذور هستیم...
*تذکر: هرگونه مطلبی که درون دو قلاب و یـا به اصطلاح کروشه[...] در متن عربی و فارسی مشاهده میشـود، از شرح سیّـــد ابراهیـــم حسینی نجفی- رحمة الله علیه - افزوده و با عنـوان "شارح" مشخص شده است و این لفظ (شارح) در رسالۀ اعتقادات صدوق، نباید با شیخ مفیــد اشتباه شود؛ زیرا هرجا از وی نقل قول کنیـم، آن را با عنوان "مفیـد" مشخص میسازیم. بلی، گاهی نیز بعض اضافات تحقیقی از خود قائمیّـه افزوده شده است.
ضمناً ترتیب این برنامه به نحوی است که یک شماره، فارسی و یک شماره عربی یا همان متن مربوطه است و با شمارۀ یکسان نمره گذاری میشـوند تا هر محققی براحتی بتواند متن عربی و ترجمۀ آن را مشاهده نمایـد و در صورت نیاز، آن دو را با هم تطبیق دهد.
مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیّه - اصفهان
