33- عقبات یا گردنه ها و توقفگاه های تکالیف، بر پل صِراط
اعتقادات شيخ صدوق ره- ترجمه، ص: 87
باب (بيست هفتم) اعتقاد در عقبات [گردنه ها یا راههای دشوار و صعب العبور صراط]:
ابن بابَوَيه رحمة اللَّه عليه گويد: اعتقاد ما در اين باب آن است كه اسم هر عَقـَبَهاى از عقبات صراط اسم فرضى [= تکلیفی] است يا امرى [= واجبی] يا نهيى[= حرامی]، و چون آدمى بعقبهاى رسد كه اسم يك فرضى از واجباتِ تكليفى دارد و اين شخص تقصير در آن واجب نموده باشد در آن عقبه محبوس ميگردد و مطالبه حق خداوند از او مىشود؛ اگر از عهده بر آمد بواسطه عمل صالحى كه [در دنیا] پيش انداخته، يا بوسيلۀ رحمتى كه او را دريافته، نـَجات مييابد از آن عقبه تا عقبۀ ديگر و پيوسته دفع مىشود از [یک] عقبه بعقبه [دیگر] و محبوس ميگردد نزد هر عقبه و پرسيده مىشود از تقصيرى كه [در انجام تکلیفی] نموده كه "هم نام" آن عقبه است؛ پس اگر از همه عقبات بسلامت گذشت ميرسد بخانه بقاء و زنده مىشود بآن حياتى كه مردن در آن هرگز نيست و خوشوقت ميگردد بسعادتى كه سختى بعد از آن هرگز نيست و ساكن مىشود در جـِوار [رحمت] خداوند با پيغمبران و امامان و صديقان و شهيدان و صالحان از بندگان خدا [سورۀ نِسائ/69].
و اگر نزد عقبهاى محبوس گرديد و مطالبه شد بدان حقى كه تقصير در آن نموده و نجاتش نداد عمل صالحيكه پيش انداخته باشد و نه رحمتى از جانب اللَّه او را دريافت، دو پاى او، او را از آن عقبه ميلغزانند، آنگاه او در آتش جهنم است؛ نعوذ باللَّه [مِنها].
و مجموع اين عقبات بر صراط است، اسم يك عقبه از آنها ولايت [یعنی اطاعت از دوازده امام معصوم –ع] است؛ بازداشته ميشوند تمام خلايق نزد آن عقبه و سؤال ميشوند از ولايت امير المؤمنين على بن ابى طالب و امامان بعد از او عليهـِمُ السّلام؛ پس هر كه [در این دنیا آنرا] بجا آورد، از صراط گذشت و نجات يافت و هر كه بجا نياورد، ماند و به جهنم در افتاد؛ و اينست كه حقتعالى فرموده: وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ = نگاهشان داريد كه از اينها سؤال بايد بشود (سوره صافـّات/ آيه 24).
و اسم يك عقبه مِرصاد است بمعنى كمينگاه؛ و اينست معنى قول الهى: إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ = بدرستى كه پروردگار تو هر آينه در كمينگاه است (سوره فجر/ آيه 14).
و حق تعالى ميفرمايد: بعزت و جلالم قسم كه از من تجاوز [=عبور] نمينمايد ظلم هيچ ظالمى!
و اسم عقبهاى از آنها رَحِم [= خویشاوندی] است؛ و نام عقبهاى امانت است؛ و اسم عقبهاى نماز؛ و باسم هر فريضه و امرى و نهيى عقبه ايست كه بنده نزد آن محبوس [= نگاه داشته] مىشود.






