27- اعتقاد در شفاعت و اینکه آن شامل حال همگی مؤمنان نیست
اعتقادات شيخ صدوق ره- ترجمه، ص: 78
باب (بيست و يكم) اعتقاد در شفاعة:
ابن بابَوَيه (رحمة اللَّهِ عليه) گويد: اعتقاد ما در باب شفاعت اينست كه آن حق است و شفاعت براى كسى است كه خدا دينش را پسنديده باشد از صاحبان گناهان كبيره و صغيره، و اما توبه داران از گناهان محتاج بشفاعت نيستند. و جناب نبوى صلَّى اللَّهُ علـَيهِ و آلِهِ و سَلّم فرمودند: "هر كه ايمان نياورد بشفاعت من، خدا شفاعت مرا نصيبش ننمايد". و فرمودند: "هيچ شفاعت كننده اى مقبول تر از توبه نيست".
و رتبۀ شفاعت براى انبياء است و اولياء و اوصياء و مؤمنين و ملائكه؛ و بعضى از مؤمنين شفاعت مينمايد براى مثل ربيعه و مُضـَر - كه دو قبيله عظيمهاند از عرب - و آن مؤمنى كه كمتر شفاعت ميكند، سى نفر را شفاعت مينمايد. و شفاعتى نميباشد براى اهل شك و شرك و نه براى اهل كفر و انكار، بلكه خاص گناهكاران اهل توحيد است.
[* شرح: مخفی نماند که شفاعت شامل حال کسانیکه بر گناهی اصرار میورزند یا به آن مغرور و دلشاد هستند و یا احساس پشیمانی از آن نمیکنند - چنانکه در اکثر مردم مشاهده میشود - نخواهد شد. در حدیثی از کتاب "مِشكاة الانوار"- از: فضل بن حسن نوادۀ شیخ طبرسی - ترجمه عطاردى - باب نهم در مواعظ و نصايح- ص309 تا311، آمده است:
(ابن ابی عُمَیر روایت میکند که) حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام فرمود: خداوند كافران و مُنكِران و مشركان و گمراهان را در آتش جاويدان قرار مىدهد، هر كس از گناهان كبيره دورى كند خداوند او را از ارتكاب گناهان كوچك بازخواست نمىكند و در قرآن مىفرمايد: ((اگر از گناهان بزرگ دورى كنيد ما از گناهان ديگر شما درمىگذريم و شما را در جاى بزرگى قرار خواهيم داد)) [النساء/31]. راوى گويد: عرض كردم: يا ابن رسول اللَّه پس شفاعت شامل كدام يك از گناهكاران خواهد شد. فرمود: پدرم از پدرش از على علـَيهـِمَا السّلامُ روايت مىكند كه فرمود: از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله شنيدم فرمود: "شفاعت من براى كسانى است كه گناه كبيره مرتكب شدهاند، و ليكن نيكوكاران امت نيازى ندارند".
ابن ابى عُمَير گويد: عرض كردم يا ابنَ رسول اللَّه چگونه شفاعت شامل اصحاب كبائر مىشود در حالى كه خداوند مى فرمايد: ((شفاعت نمى كنند مگر براى كسى كه خداوند رضايت دهد))[الأنبیاء/28] و معلوم است كه هر كس مرتكب گناه كبيره شود محلّ ارتضاء قرار نمىگيرد؟ امام عليه السّلام فرمود: هر مؤمنى كه مرتكب گناه شود ناراحت مى گردد و پشيمان مى شود؛ رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود: "پشيمانى خودش توبه است" [و فرمود:] "هر كس از كار خوب خوشش بيايد و از كارهاى بد ناراحت گردد مؤمن است"؛ و هر كس از كار بد پشيمان نشود مؤمن نيست و شفاعت به او نخواهد رسيد و در گروه ستمکاران محسوب خواهد شد. خداوند فرمود: ظالمان حمايت نمى شوند و مورد شفاعت قرار نمى گيرند.
گويد عرض كردم: يا ابنَ رسول اللَّه چگونه كسى كه از گناه پشيمان نمى شود مؤمن نيست؟ فرمود: هر كس مرتكب گناه شود و بداند كه مورد عتاب و عقاب قرار خواهد گرفت پشيمان بشود، و همين پشيمانى موجب مى شود كه مورد شفاعت قرار گيرد. اما هر گاه مرتكب گناه شد و پشيمان نشد و بار ديگر اصرار بر ارتكاب گناه پيدا كرد گناهش مورد آمرزش قرار نمىگيرد زيرا وى مؤمن به كيفر گناه نيست و اگر معتقد به گناه بود پشيمان مى گرديد و رسول خدا(ص) فرمود: "هر كس از گناه كبيره استغفار كند مورد عفو قرار مىگيرد و گناه صغيره هم با عدم اصرار بخشيده مى شود". اما آيه شريفه: وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى (= شفاعت نمى كنند مگر براى كسى كه خداوند رضايت دهد) [الأنبیاء/28] تفسيرش اين است كه آنها شفاعت نمىكنند از كسانى كه دين آنها مورد پسند قرار نمى گيرد، زيرا دين اقرار به پاداش بر نيكى ها و بدى ها مىباشد، هر كس دين او مورد پسند خدا قرار گيرد، در هنگام ارتكاب گناه پشيمان مى شود چون عقوبت او را مى داند].






